De expertsessie van Aanpak SPV op 15 april 2026 stond in het teken van bestuurlijk draagvlak voor verkeersveiligheid. In dit webinar gingen adviseurs Jeroen Winkelmolen en Jos Hengeveld van Haskoning in op de vraag hoe je verkeersveiligheid stevig op de politieke agenda zet en houdt.
Het webinar begon met een korte introductie door Hessel de Jong van Aanpak SPV over de risicogestuurde aanpak en de beschikbare instrumenten via aanpakspv.nl en het NDW-platform. In het kader van bestuurlijke betrokkenheid heeft Aanpak SPV onlangs een infographic geactualiseerd. Die geeft overzichtelijk weer hoe de verkeersveiligheidsaanpak in Nederland is georganiseerd en wat het bestuur hier zelf in kan betekenen.
Draagvlak ontstaat niet vanzelf
Na de introductie namen Jeroen en Jos de deelnemers mee in hun praktijkervaringen met bestuurlijke betrokkenheid. Zij deelden concrete handvatten om binnen gemeenten en provincies bestuurlijke urgentie en draagvlak te creëren. Volgens de sprekers ontstaat bestuurlijk draagvlak wanneer verkeersveiligheid wordt gepresenteerd met:
- duidelijke en aansprekende cijfers
- maatschappelijke urgentie
- inzicht in opbrengsten
- een koppeling met bredere beleidsdoelen.
Risicogestuurd werken vormt daarbij het fundament. Tegelijkertijd benadrukten zij dat het in de bestuurlijke praktijk vaak helpt om risico-indicatoren te combineren met ongevalscijfers. Ongevallen creëren urgentie, zeker wanneer je gebruikmaakt van meerdere databronnen, zoals:
- BRON/STAR-registraties
- ambulancegegevens (RAV)
- verzekeringsdata
- wildaanrijdingen
- lokale registraties.
Ambulancedata laten vaak aanzienlijk hogere aantallen zien dan politieregistraties alleen. Dat verschil kan het gesprek over urgentie versterken. Ook vergelijkingen – bijvoorbeeld met buurgemeenten of provincies – kunnen helpen om het onderwerp bestuurlijk scherper neer te zetten. Hoewel zulke vergelijkingen inhoudelijk niet altijd volledig zuiver zijn, kunnen zij wel bijdragen aan politieke aandacht.
Focus aanbrengen: kies maximaal drie thema’s
Vanuit de risicogestuurde aanpak is het belangrijk om breed te blijven investeren in veilige infrastructuur, veilig gedrag en veilige voertuigen. Tegelijkertijd werkt het richting bestuur beter om focus aan te brengen. De sprekers adviseerden om:
- te kiezen voor maximaal drie focusthema’s
- deze thema’s concreet te formuleren (bijvoorbeeld specifieke doelgroepen of locaties)
- de thema’s te onderbouwen met risico- én ongevalsdata
- er meerdere jaren consistent over te communiceren.
Een breed thema als ‘fietsveiligheid’ wordt bestuurlijk sterker wanneer het wordt geconcretiseerd, bijvoorbeeld naar ‘fietsers op 50 km/uur-wegen’ of ‘kruispunten met veel fietsoversteken’. Focus helpt bestuurders om het onderwerp actief uit te dragen.
Laat zien wat het oplevert
Investeren in verkeersveiligheid levert meer op dan alleen minder slachtoffers. De koppeling met brede welvaart en maatschappelijke baten is essentieel.
Voorbeelden van neveneffecten van verkeersveiligheidsmaatregelen:
- meer fiets- en loopgebruik (gezondheid)
- minder CO₂-uitstoot
- minder autokilometers en files
- betere leefbaarheid in wijken
- meer sociale interactie op straat.
Door deze effecten inzichtelijk te maken – kwalitatief of via maatschappelijke kosten-batenanalyses – wordt het eenvoudiger om investeringen te verantwoorden en budgetten te vergroten.
Daarnaast is monitoring en evaluatie cruciaal. Door aan te tonen dat maatregelen effect hebben gehad (via gedragsmetingen, observaties, enquêtes of verkeersdata), ontstaat vanzelf draagvlak voor vervolgmaatregelen.
Een innovatief voorbeeld dat aan de orde kwam, is het gebruik van microsimulaties om verkeersveiligheid inzichtelijk te maken. Zulke visualisaties helpen bestuurders om effecten concreet te zien.
Zet de inwoner centraal
Bestuurlijk draagvlak begint bij maatschappelijk draagvlak. Onder de Omgevingswet is participatie bovendien een belangrijk uitgangspunt. Belangrijke aandachtspunten daarbij:
- Zorg dat risicoanalyses herkenbaar zijn voor bewoners.
- Combineer objectieve data met subjectieve beleving.
- Gebruik enquêtes of bewonersavonden om risicolocaties op te halen.
In de praktijk blijkt dat locaties die bewoners als onveilig ervaren vaak sterk overeenkomen met locaties die uit data-analyses naar voren komen. Deze combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve informatie versterkt het verhaal richting raad en college. Ook het gebruik van persona’s – fictieve, herkenbare inwoners – kan helpen om beleidskeuzes concreet en invoelbaar te maken.
Koppeling met bredere mobiliteitsopgaven
Vrijwel elk mobiliteitsbeleid noemt verkeersveiligheid en leefbaarheid als prioriteit. In de uitwerking krijgt echter vaak de auto en de doorstroming nog steeds veel aandacht.
De sprekers benadrukten het belang van:
- het daadwerkelijk toepassen van het STOMP-principe
- aandacht voor voetgangers- en fietsnetwerken
- het meenemen van kruispuntveiligheid (niet alleen wegvakken)
- prioriteit geven aan kwetsbare verkeersdeelnemers waar dat nodig is.
Kruispunten blijken in de praktijk vaak risicovoller dan wegvakken, maar krijgen in analyses minder aandacht omdat ze complexer zijn. Een eerlijke risicobenadering vraagt om expliciete aandacht voor deze locaties.
De juiste informatie voor de juiste rol
Elke gemeente is anders. Het creëren van draagvlak vraagt maatwerk.
Belangrijke rollen binnen het bestuurlijk proces:
- Gemeenteraad – stelt kaders, vraagt om duidelijke onderbouwing en herkenbaarheid
- College en wethouder – hebben behoefte aan kernboodschappen en visuele ondersteuning
- Griffie – bewaakt de agenda en informatievoorziening
- Ambtelijke organisatie – zorgt voor interne afstemming en samenhang met andere beleidsvelden.
Een infographic of kernboodschap kan soms effectiever zijn dan een uitgebreid rapport. Interactieve sessies met raad en stakeholders helpen om eigenaarschap te vergroten. De centrale boodschap: denk vooraf goed na welke informatie je aan welke rol verstrekt en welk handelingsperspectief daarbij hoort.
Vragen uit de sessie
Tijdens de afsluitende discussie ging het onder meer over de verhouding tussen raad, college en verkeerskundige advisering bij snelheidsbesluiten. De sprekers benadrukten het belang van duidelijke rolverdeling: de raad stelt kaders, de uitwerking en verkeerskundige onderbouwing gebeuren binnen het ambtelijk domein en het college. Ook hier geldt dat een zorgvuldig proces en betrokkenheid vanaf het begin veel bestuurlijke discussies achteraf kunnen voorkomen.
Kernboodschappen uit de expertsessie
- Combineer risicodata met ongevalscijfers om urgentie te creëren.
- Breng focus aan: kies maximaal drie concreet onderbouwde thema’s.
- Laat zien wat investeringen opleveren voor brede welvaart.
- Combineer objectieve data met beleving van inwoners.
- Stem informatie af op de rol van raad, college en organisatie.
Presentatie en opname
Download hier de pdf van de presentatie.
En bekijk hieronder de volledige expertsessie terug.
Expertsessies in 2026
De expertsessie van Aanpak SPV is een webinar van een uur waarin een deskundige op een bepaald onderwerp de aanwezigen meeneemt naar een diepere laag van de risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid. Ook in 2026 worden weer diverse expertsessie’s georganiseerd.
Heb jij een onderwerp of een vraagstuk waar een expert meer over kan vertellen? Laat het weten via info@aanpakspv.nl en wellicht kunnen we een expertsessie besteden aan dit onderwerp. Houdt de website en LinkedIn in de gaten voor de agenda van 2026.
Webinar voor (beleids-)ambtenaren Verkeersveiligheid
Ben je nieuw in het vakgebied, wil je jouw kennis over de risicogestuurde aanpak van verkeersveiligheid updaten of ben je benieuwd naar de ervaringen van anderen? Meld dan jezelf en/of een collega aan voor één van de sessies over de basis van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). In dit webinar gaan we in op de risicogestuurde aanpak en middelen om zelf aan de slag te gaan. Klik hier voor de actuele planning en meld je aan!
Hopelijk tot snel bij een expertsessie of een andere bijeenkomst van Aanpak SPV!
Meer informatie
Bekijk hier de verslagen van eerdere expertsessies:
- Subsidieprogramma Fietsveiligheid Voorop! – Liselotte van den Berg (ministerie van IenW) en Anne Ballering (ZonMw)
- De 3 E’s en gedragsbeïnvloeding – Dirkje van der Ven (Wavy)
- Veilige verkeersdeelnemers – Lysanne de Gijt (ministerie van IenW)
- Veilige infrastructuur en Veilige snelheid – Hillie Talens en Edwin Thoen (CROW)
- Dataverzameling en toegankelijkheid van data – Teun Kok (NDW)
- Ervaringen met de risicogestuurde aanpak – Elke Helmus (MRDH)
