De verkeersveiligheidsaanpak in Nederland is gebaseerd op 3 E’s: Engineering, Education en Enforcement. Te vertalen als: infrastructuur, educatie en handhaving. Hoewel alle overheden hiermee werken, kunnen ze de 3 E’s nog beter in samenhang inzetten. Dat is de conclusie van ‘De 3 E’s in balans’, een discussienotitie van CROW-KpVV.
Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV) benadrukt de samenhang van de 3 E’s, dat ook de kern is van Duurzaam Veilig en gericht op het veilig maken van het hele verkeerssysteem. In de praktijk krijgt infrastructuur de meeste aandacht van overheden, want: zichtbaar en bestuurlijk aantrekkelijk, maar de infra aanpassen is kostbaar en duurt lang. Educatie en campagnes zijn snel en relatief goedkoop, maar leveren zonder koppeling aan andere E’s beperkt effect op. Handhaving ten slotte blijft achter door onduidelijkheid over capaciteit, rolverdeling en prioriteiten.
Vele partijen bij betrokken
Het verkeersveiligheidveld bestaat uit veel partijen, die allemaal hun eigen structuur, financiering, taal en belangen hebben. Hierdoor lukt het vaak niet om de 3 E’s structureel te verbinden. Daarom heeft CROW vorig jaar met een brede werkgroep van gemeenten, provincies, een vervoerregio, politie, CVOM, ministeries en experts werksessies gehouden en interviews afgenomen. De werkgroep maakte de problematiek inzichtelijk en verkende wat anders zou kunnen. Het resultaat daarvan is de discussienotitie ‘De 3 E’s in balans’.
Wat kan er anders?
Volgens de werkgroep ligt de sleutel bij het stellen van de juiste vraag. Niet: doen we een campagne? Maar: wat is het probleem en welke combinatie van E’s draagt bij aan de opplossing? Dat vraagt wel om tijd, geld, kennis en bestuurlijke steun. Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid biedt hiervoor de basis (risicogestuurd, datagedreven, met partners).
Kernpunten voor 3E’s-aanpak
De werkgroep ziet drie kernpunten voor een 3E’s-aanpak:
- De verkeersveiligheidsmedewerker heeft een belangrijke rol in het samenbrengen van de 3 E’s. Deze medewerker moet de ambitie in de organisatie uitdragen, zowel gericht op betrokken afdelingen, management, bestuurlijk niveau als in de uitvoering van concrete projecten. De kern van de uitdaging is om de medewerker de juiste handvatten te bieden.
- Hierbij helpt het als de verkeersveiligheidsmedewerker ‘back-up’ krijgt vanuit bredere organisaties. Denk hierbij aan het maken van landelijke of regionale afspraken, zoals via de Kerngroep SPV, regionale verkeersveiligheidsplannen en ondersteuning door bijvoorbeeld de provincies/regio’s of het Rijk. Dit helpt om de 3E’s-aanpak goed in de eigen organisatie te laten landen.
- Naast organisatorische steun is er voldoende kennis en kunde nodig om de integratie verder te brengen. Enerzijds gaat het over de inhoudelijke kennis van de 3 E’s in een project, anderzijds over het weten te vinden van de juiste personen binnen de verschillende organisaties. Het bieden van bijvoorbeeld een handreiking die hier op ingaat, kan helpen.
Vijf aanbevelingen
De notitie bevat vijf aanbevelingen gericht op:
- professionals: breng de 3E’s-aanpak regelmatig onder de aandacht bij bestuurders,
- wegbeheerders: borg de 3E’s-aanpak in het uitvoeringsprogramma SPV en standaard in projecten.
- IPO/provincies: benoem een regionaal 3E’s-aanspreekpunt/kwartiermaker,
- CROW/Aanpak SPV: ontwikkel hulpmiddelen die ondersteunen bij het inzichtelijk maken van de werelden van de 3 E’s,
- het ministerie van IenW: stel een projectenpool in ter ondersteuning van een goede 3E’s-aanpak.
Tot slot
De 3 E’s in balans brengen vraagt geen nieuwe wetten, maar anders samenwerken: meer tijd voor analyse, meer verbinding tussen disciplines en meer bestuurlijke ruimte. De balans ontstaat niet alleen in schema’s maar in gedrag, relaties en dagelijkse keuzes. Met de discussienotitie ligt er een gedeeld vertrekpunt om de verkeersveiligheidsaanpak in Nederland effectiever én integraler te maken.
Download de discussienotitie De 3 E’s in balans.
